Adrenale stressindex

Voor wie

De Adrenale Stressindex is bedoeld voor patiënten bij wie de diagnostische vraag breder is dan het cortisolritme alleen. Het onderzoek kan worden ingezet wanneer er aanwijzingen zijn dat langdurige belasting, stressregulatie, verminderde belastbaarheid of herstelvragen een rol spelen.

Denk bijvoorbeeld aan patiënten met aanhoudende vermoeidheid, wisselende energie gedurende de dag, een verstoord slaap-waakritme, langdurige psychische of fysieke belasting, verminderde stressbestendigheid of klachten waarbij de verhouding tussen cortisol en DHEA aanvullende diagnostische context kan geven.

Het onderzoek is vooral passend wanneer de behandelaar niet alleen het verloop van cortisol gedurende de dag wil beoordelen, maar ook DHEA wil meenemen als aanvullende parameter.

Waarom

Cortisol en DHEA worden beide geproduceerd door de bijnierschors, maar geven verschillende informatie. Cortisol speelt een centrale rol in de stressrespons, het energiemetabolisme en het dag-nachtritme. DHEA kan aanvullende context geven bij langdurige belasting, adaptieve capaciteit en de bredere hormonale uitgangssituatie.

In bloed is een groot deel van de steroïdhormonen gebonden aan transporteiwitten, zoals CBG, SHBG en albumine. In speeksel wordt vooral het vrije, biologisch beschikbare deel van deze hormonen gemeten.

De Adrenale Stressindex combineert het cortisol dagprofiel met DHEA. Daardoor ontstaat niet alleen inzicht in het verloop van cortisol gedurende de dag, maar ook in de verhouding tussen cortisol en DHEA. Deze verhouding kan de behandelaar ondersteunen bij het beoordelen van het klachtenpatroon binnen het bredere klinische beeld.

Wat

De Adrenale Stressindex is een functioneel speekselonderzoek waarbij cortisol en DHEA worden gemeten.

Voor cortisol wordt, net als bij het cortisoldagprofiel, op meerdere momenten gedurende één dag speeksel afgenomen. De eerste drie afnames vinden plaats direct na ontwaken, na 30 minuten en na 60 minuten. Deze drie afnamemomenten worden in het laboratorium gepoold tot één ochtendwaarde.

Daarna volgen aanvullende afnames na 2 uur, 5 uur, 8 uur en 12 uur na ontwaken. Zo ontstaat een dagprofiel waarin het verloop van cortisol gedurende de dag zichtbaar wordt.

Daarnaast wordt DHEA gemeten als aanvullende parameter. Hiermee wordt het cortisolprofiel uitgebreid met informatie over de verhouding tussen cortisol en DHEA.